منطقه سردشت یکی از مناطق جغرافیایی سر سبز دزفول خصوصا در فصل بهار
نوع اقليم و پراكنش بارندگي بر رستني هاي محيط بسيار تاثير گذار بوده ،
نوع و تراكم پوشش گياهي هر منطقه را تحت الشعاع خود قرار مي دهد.همان
گونه كه مي دانيد شهرستان دزفول با سطح و وسعت زياد آن كه خود سه شهر
جديدالاحداث سردشت،دزآب و ميانرود را جزء توابع خود دارد، داراي
اقليمهاي متفاوتي است و ميزان بارندگي در سردشت و ليوس هميشه بالاتر از
مناطق ديگر دزفول مي باشد و در نتيجه پوشش گياهي در مناطق شمالي دزفول
بيشتر و داراي تنوع زيادي مي باشد.
شهرستان دزفول در طول جغرافيايي 25/48 و عرض جغرافيايي 16/32 مي
باشد.ارتفاع آن از سطح دريا 82 متر است.اقليم دزفول جزء مناطق گرم و
نيمه خشك محسوب مي شود. اين اقليم داراي آب و هواي گرمسيري با زمستان
معتدل و بهار كوتاه و تابستان گرم و طولاني مي باشد.
حداكثر ميانگين دماي ساليانه در اين شهرستان 32 درجه سانتيگراد و حداقل
ميانگين دماي ساليانه در اين شهرستان 15 درجه سانتيگراد است. متوسط
دماي روزانه 23 درجه سانتيگراد و ميانگين بارندگي در طول سال حدود 300
ميليمتر است. مجموع تبخير سالانه 2470 ميليمتر است.
اقليم و مجموعه عوامل محيطي در تعيين نوع گونه زراعي و ارقام مناسب كشت
هر منطقه و نيز در تعيين عملكرد حاصل از گياهان نقش مهمي را به عهده
دارد، زيرا توليد موفقيت آميز گياهان زراعي مستلزم استفاده مفيد از
منابع محيطي نظير انرژي خورشيدي ، گاز كربنيك و آب است.
بشر از زمان شروع كشاورزي رابطه بين آب و هوا و نوع رويش گياهان را
شناخت و بر همين اساس گياهان را جهت اهلي نمودن انتخاب كرد و اكنون به
خوبي ثابت شده است كه اقليم بر ساختمان و عمل اكوسيستم هاي طبيعي و
زراعي تأثير بسزايي دارد.با وجودي كه كشاورزي مدرن توانسته است.
برخي ازگياهان را به مناطقي كه رويشگاه اصلي آنها نيست وارد كند،ولي
هنوزمي توان رابطه بين نوع گياه زراعي،رويش طبيعي و اقليم هر منطقه را
در تمام جهان به وضوح مشاهده كرد.
به طور كلي فنولوژي،سرعت رشد و توليد ماده خشك در گياهان زراعي به
مجموعه عوامل اقليمي نظير انرژي خورشيدي ،نور،طول روز،درجه حرارت ،آب و
غيره بستگي دارد. و بنابر اين شناخت نحوه تأثير اين عوامل و گياهان
زراعي ضروري به نظر
مي رسد.
با مطالعه اين عوامل و نيز با بررسي الگوهاي اقليمي مي توان نوع
اكوسيستم زراعي مناسب براي هر منطقه را پيش بيني نمود.
مراتع و نقش آنها در تأمين نيازمنديهاي كشور
1) حفظ و توليد خاك
پوشش گياهي مراتع نقش زيادي در حفظ خاك و نگهداري آن دارد.هر جا كه
مراتع پوشش گياهي خوب داشته باشند فرسايش خاك توسط آب و باد كمتر اتفاق
مي افتد.همچنين مراتع از شستشوي خاك جلوگيري كرده و سبب مي شود كه آب
بيشتري در زمين نفوذ كند و كمتر به صورت آبهاي جاري به هدر رود.در
نتيجه آبهاي سطحي جذب زمين مي شوند.از طرف ديگر ريشه گياهان مرتعي باعث
مي شود به مرور زمان سنگها تجزيه شده و به خاك زراعي تبديل شوند.همچنين
از اين گياهان به منظور جلوگيري از حركت شنهاي روان استفاده مي شود.
2) توليد گياهان دارويي
بسياري از گياهان و رستني هاي طبيعي خاصيت دارويي دارند ، كه از اين
گياهان در صنعت داروسازي استفاده مي شود و غالب مردمان دزفول براي
مبارزه با بيماريها به گياهان دارويي روي آورده و از آنها استفاده مي
كنند. به طور معمول از گياهاني مانند اكاليپتوس برا ي مبارزه با ويروس
سرماخوردگي و گياهان دارويي ديگر نظير عرقيات كاسني و نعنا و ساير
گياهان به منظور تقويت و درمان بعضي از بيماريها استفاده مي كنند.
3)توليد گياهان علوفه اي
گياهان علوفه اي نظير سورگوم ،ذرت دانه اي ،يونجه ،شبدر ،جو مهمترين
منبع تأمين كننده علوفه براي دامها محسوب شده كه اين علوفه يا به صورت
چراي مستقيم توسط خود دام و يا به صورت علوفه خشك شده و سيلو نيز در
اختيار دامها قرار مي گيرد.
4) گياهان زراعي و باغي
اين گياهان به عنوان اصلي ترين منبع تأمين نيازهاي غذايي انسان در
زندگي به كار گرفته مي شوند. مهمترين گياهان شامل غلات، بقولات ،دانه
هاي روغني ،صيفي جات و سبزيجات و مركبات در جيره غذايي به كار گرفته مي
شوند.
منطقه سردشت یکی از مناطق جغرافیایی سر سبز دزفول خصوصا در فصل بهار
تأثير عوامل آب و هوايي بر روي محصولات كشاورزي از اهميت فوق العاده اي
بر خوردار مي باشد بنابر اين اگر در برنامه ريزيهاي كشاورزي نسبت به
نقش عوامل و عناصر جوي آگاهي كافي وجود نداشته باشد توفيق چنداني حاصل
نخواهد شد زيرا ثابت شده است كه در بيشتر موارد بازده كم محصولات
كشاورزي نتيجه عدم حفظ و ناتواني در ايجاد شرايط متعادل جوي است .با
وجود اينكه كنترل عوامل جوي و اقليمي توسط انسان ناممكن است اما انسان
با تلاشي كه در جهت ارتقاء دانش خود نسبت به تاثير عوامل جوي دارد و با
به كاربردن مطالعات و بررسي هايي كه بر روي روند تغييرات عوامل جوي
دارد مي تواند توانمندي خود را در كاهش خسارات ناشي از عوامل جوي به
مرحله اجرا در آورد.
بطور كلي گياهان سطح زمين را پوشش گياهي مي نامند. چرا پوشش گياهي
مناطق مختلف با هم فرق مي كنند.
پوشش گياهي در هر محلي به شرايط آب و هوايي آن محل بستگي دارد و در هر
نوع آب و هوا نوع خاصي از گياهان رشد مي كنند.مثلاً در مناطق مرطوب
جنگل ديده
مي شود.
ميدانيد كه جنگل در محلي است كه درختان بصورت خودرو و در كنار هم قرار
دارند درختان جنگل ممكن است به هم فشرده باشند يا از هم فاصله داشته
باشند.عامل پيدايش جنگل وجود بارندگي زياد در سطح دامنه ها مي باشد.
در قسمتهاي مرتفع كوهها، رفته رفته جنگل كم مي شود و به جاي آن گياهان
كم ارتفاع مي رويد. به اين نوع پوشش گياهي چمنزار مي گويند.
پوشش گياهي مناطق خشك بصورت بوته هاي خار ديده مي شود.
بخشهايي از كره زمين به علت شرايط خاص آبو هوايي داراي بارندگي كم است.
به اين مناطق كم آب كه گياهان در آن بسيار كم مي رويند و جانوران
باشرايط سخت، خود را سازگار كرده اند، بيابان مي گويند.
عوامل اقليمي مؤثر بر مراتع
عوامل اقليمي مؤثر بر مراتع شامل رطوبت هوا به شكلهاي باران ، برف ،
تگرگ ، شبنم ، مه و رطوبت نسبي هوا ، درجه حرارت ، نور و باد است.
اراضي با بارندگي كمتر از 250 ميليمتر در سال بهتر است به كشت گياهان
مرتعي اختصاص يابد.زيرا در اين اراضي بايد از چراي بي رويه جلوگيري شود
تا سطح زمين هميشه داراي پوشش گياهي باشد و از فرسايش خاك جلوگيري به
عمل آيد.
بطوركلي مناطقي كه داراي آب و هواي سرد و معتدل بوده و ساليانه از
مقدار نزولات بيش از 300 ميليمتر برخوردار باشند ، براي زراعت گندم و
جو كه كشت عمده ديم در ايران را تشكيل مي دهند
مناسب هستند.
مهمترين نقش آب در گياه فتوسنتز است و بعد از آن نقش جذب مواد را به
عهده دارد.
گياهان را براساس مصرف آب و مقاوت آنها به آب به سه دسته تقسيم مي
كنند:
1)Xerophile
گياهان خشكي دوست مي باشند يعني مصرف آب در آنها كم است و تبخير و تعرق
در آنها پايين است و سيستم ريشه اي آنها عميق است و ارتفاع گياه كوتاه
است و برگها داراي كرك مي باشند.
2)Hidrophile
مصرف آب اين گياهان بالا است. ضريب تبخير و تعرق بالا دارند و سيستم
ريشه اي آنها سطحي است و ارتفاع گياه بلند است.
3)Mesophile
حد واسط بين دو دسته بالايي مي باشند.
صفحه اصلی
